Επικοινωνία: 2311 260 260

Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 50€

Ο λογαριασμός μου
e-schooling.gr logo

Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 50€

Το παιδικό ιχνογράφημα είναι οι ζωγραφιές και οι μουτζούρες που κάνουν τα παιδιά ανάλογα με την ηλικία τους, όταν θέλουν να εκφραστούν. Όμως, είναι κάτι πολύ παραπάνω από έκφραση συναισθημάτων. Τα στάδια και η αξιολόγησή του είναι σημαντικά και μας βοηθούν να ερμηνεύσουμε πολλές πτυχές της προσωπικότητας των παιδιών. Είναι ένα μέσο για να κατανοήσουμε όχι μόνο τα συναισθήματά τους, αλλά και την κοινωνική και ψυχολογική τους κατάσταση και να επέμβουμε αν χρειαστεί.

Σύμφωνα με τον θεραπευτή τέχνης και διεθνή εμπειρογνώμονα για την ανάλυση του παιδικού ιχνογραφήματος Michal Wimmer, οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί και οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας δεν επιδιώκουν να αναλύσουν το παιδικό ιχνογράφημα των παιδιών με μοναδικό σκοπό τον εντοπισμό φόβων και στενοχώριας ή την σημαντική αλλαγή συμπεριφοράς.  Η αξιολόγηση του παιδικού ιχνογραφήματος είναι ένα επιπλέον εύκολα διαθέσιμο εργαλείο για την κατανόηση της καθημερινής συμπεριφοράς ενός παιδιού.

 

Παιδικό ιχνογράφημα: Γιατί τα στάδια και αξιολόγησή του είναι σημαντικά

 

Έχει επισημανθεί από αρκετές μελέτες και ερευνητές ότι τα παιδιά που ζωγραφίζουν περισσότερο είναι στην πραγματικότητα πιο δημιουργικά και ευφυή. Ανάλογα με την ηλικία του το παιδί ξεκινάει κάνοντας απλώς μουτζούρες και ακατανόητες γραμμές και στη συνέχεια προχωράει σε πιο σύνθετες εικόνες.

 

Στάδια παιδικού ιχνογραφήματος ανά ηλικία

 

  1. Στάδιο µουντζουρώµατος (2-4 ετών).  Σε αυτό το στάδιο, αν κοιτάξει κάποιος τη ζωγραφιά ενός παιδιού, δεν θα καταλάβει τι απεικονίζει. Δεν υπάρχει ρεαλισμός στις εικόνες και είναι κυρίως απλά σημάδια σε μια σελίδα. Μπορεί να φαίνεται ότι δεν υπάρχει τίποτα εκεί, αλλά μερικές φορές τα παιδιά δημιουργούν κάτι που ονομάζεται «τυχαίος ρεαλισμός». Αυτό σημαίνει ότι μία ζωγραφιά-μουτζούρα ενός παιδιού ηλικίας 2-4 ετών, μπορεί με το δικό του το μυαλό να απεικονίζει για παράδειγμα ένα αυτοκίνητο ή ένα σπίτι.
  2. Προσχηµατικό στάδιο (4-7 ετών). Σε αυτό το στάδιο, τα παιδιά προσπαθούν να δημιουργήσουν πράγματα που βλέπουν με τα μάτια τους. Μπορεί να σχεδιάσουν τα πιο απλά πράγματα, όπως πρόσωπα, φιγούρες, αυτοκίνητα, φορτηγά, δέντρα και σπίτια. Συνήθως δεν υπάρχουν ρεαλιστικές λεπτομέρειες σε αυτά τα σχέδια. Δηλαδή, τα ανθρωπάκια είναι μία σκέτη γραμμή με έναν κύκλο για κεφάλι και 4 γραμμούλες για χέρια και πόδια. Στο τέλος του σταδίου αυτού, αρχίζουν να προσθέτουν ορισμένες λεπτομέρειες, όπως λουλούδια μπροστά από ένα σπίτι ή ρούχα στις φιγούρες.
  3. Σχηµατικό στάδιο (7 ετών+). Σε αυτό το στάδιο υπάρχουν κάποιες ενδείξεις σχήματος. Για παράδειγμα, ένα σχέδιο του ωκεανού μπορεί να περιλαμβάνει θαλάσσιους γλάρους, αστερίες, μια μπάλα στην παραλία, άτομα που φορούν μαγιό κλπ. Λέξεις και σύμβολα μπορούν να προστεθούν για να δώσουν περαιτέρω μηνύματα εξήγησης του σχεδίου. Τα σχέδια των ανθρώπων θα έχουν περισσότερες λεπτομέρειες, πιθανόν να περιλαμβάνουν φακίδες. Υπάρχει περισσότερο βάθος και ρεαλισμός και οι ζωγραφιές μοιάζουν πιο πολύ με την πραγματικότητα.

Είναι πολύ σημαντικό ένα παιδί να ακολουθεί αυτά τα στάδια, διότι αν ένα παιδί 6 ετών εξακολουθεί να ζωγραφίζει σαν 4χρονο, τότε αυτό σημαίνει ότι πρέπει να γίνει αξιολόγηση της ανάπτυξής του από κάποιον ειδικό, χωρίς πάντα να είναι απόλυτο βέβαια, γιατί μπορεί να συντρέχουν και άλλοι λόγοι που το οδήγησαν σε αργή ανάπτυξη του παιδικού ιχνογραφήματος.

 

Παιδικό ιχνογράφημα: Πώς να ενθαρρύνουμε ένα παιδί να ζωγραφίζει περισσότερο

 

Αν το παιδί δε δείχνει ενδιαφέρον για τη ζωγραφική, αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό, αλλά επειδή η ζωγραφική είναι τρόπος έκφρασης, καλό θα ήταν να μπορεί να εκτονωθεί μέσα από αυτή τη μορφή τέχνης.

Επομένως, μπορείτε να δοκιμάσετε κάτι από τα παρακάτω:

  • Ζωγραφική με παιχνίδι. Δώστε στο παιδί μαρκαδόρους, ξυλομπογιές, νερομπογιές και ό,τι άλλο του αρέσει. Κόψτε κομμάτια από χαρτόνι και ζωγραφίστε τα με διάφορα σχέδια. Μερικές φορές βοηθάει τα μικρά παιδιά αν κολλήσουν το χαρτί στο τραπέζι, ώστε να μην κινείται καθώς ζωγραφίζουν.
  • Δεν χρειάζεται να καθοδηγείτε το παιδί για το τι θα ζωγραφίσει. Αφήστε το παιδί σας να πειραματιστεί, να εξερευνήσει και να εκφράσει τη δημιουργικότητά του με τον δικό του τρόπο. Αυτό το ανεξάρτητο παιδί πρέπει να αισθάνεται σίγουρο, ικανό και έξυπνο.
  • Παρατηρήστε όλη τη διαδικασία και όχι μόνο την τελική ζωγραφιά. Καλό είναι να συμμετέχετε και εσείς στη διαδικασία και να μην κάθεστε απλώς και επαινείται το παιδί.
  • Δώστε κίνητρο για να ζωγραφίσει πώς νιώθει. Για παράδειγμα μπορείτε να πείτε: «Αν η χαρά ήταν ζωγραφιά, πώς θα ήταν;» Και αφήστε το να αποτυπώσει στο χαρτί κάτι που το κάνει να νιώθει χαρούμενο. Πολλά παιδιά ζωγραφίζουν τη φιγούρα της μαμάς τους.

 

Παιδικό ιχνογράφημα: Ποια είναι τα βασικά στοιχεία αξιολόγησης

 

Το παιδικό ιχνογράφημα εκτός από μορφή έκφρασης των παιδιών, δείχνει και πάρα πολλά στοιχεία για το τι βιώνουν και πώς νιώθουν τη δεδομένη στιγμή.

Έντονο σβήσιμο

Αν το παιδί σβήνει έντονα αυτό που ζωγράφισε πιθανόν να είναι ένδειξη άγχους ή ανασφάλειας

Θέση ζωγραφιάς

Όσον αφορά τη θέση της ζωγραφιάς πάνω στη σελίδα, η αριστερή πλευρά της σελίδας συνδέεται παραδοσιακά με το παρελθόν και με τη φροντίδα. Συνδέεται επίσης με τις μητέρες.

Η δεξιά πλευρά σχετίζεται με το ενδιαφέρον για το μέλλον και την ανάγκη επικοινωνίας. Αυτή η πλευρά συνδέεται με τους πατεράδες.

Ένα παιδί που τοποθετεί εμφανώς ένα σχέδιο σε καλό μέγεθος στη σελίδα θεωρείται ότι είναι καλά ισορροπημένο και ασφαλές, ενώ σε αντίθεση, μικρές φιγούρες που σχεδιάζονται στο κάτω μέρος του χαρτιού ή κοντά σε αυτό ή σε μια γωνία, εκφράζουν συναισθήματα ανεπάρκειας ή ανασφάλεια.

Πίεση μαρκαδόρων

Η πίεση του μαρκαδόρου διαφέρει από παιδί σε παιδί. Συνήθως είναι φυσιολογική, όταν στόχος είναι η καθαρή απεικόνιση των σχεδίων.

Ωστόσο αν υπάρχει έντονη πίεση και γρήγορη χρήση των μαρκαδόρων, εκφράζει την ανάγκη εκτόνωσης.

Τα σχέδια με έντονο πάτημα του μαρκαδόρου, ειδικά αν είναι κοντά το ένα με το άλλο, μπορεί να είναι σημάδι άγχους, έντονων συναισθημάτων, αποφασιστικότητας ή θυμού, ενώ τα πιο ήπια σημάδια υποδηλώνουν πιο ήρεμο χαρακτήρα.

Από την άλλη, η πολύ απαλή χρήση τους και η αχνή αποτύπωση της ζωγραφιάς, οφείλεται είτε σε νωθρότητα, είτε σε αίσθηση μειονεκτικής θέσης και ανασφάλειας.

Χρώματα

Η επιλογή χρώματος προφανώς μπορεί να είναι σημαντική:

Η υπερβολική σκίαση σε κάποια σημεία καταδεικνύει συσσωρευμένο άγχος και νευρικότητα.

Η χρήση μη ρεαλιστικών χρωμάτων στην σχολική ηλικία, δηλώνει την δυσκολία προσαρμογής και ανωριμότητα. Δηλαδή, αν για παράδειγμα ο ήλιος αντί για κίτρινος είναι μπλε.

Η συχνή χρήση του μαύρου και του μωβ χρώματος συνήθως εκφράζει συναισθηματική πίεση, ενώ έρευνες έχουν καταδείξει πως χρησιμοποιείται κυρίως από απαιτητικά παιδιά.

Το μπλε είναι δημοφιλές στα παιδιά που έχουν ενσυναίσθηση και απολαμβάνουν την παρέα.

Το κόκκινο είναι το χρώμα του ενθουσιασμού, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ειδικά από τα παιδιά που θέλουν «να είναι μέσα σε όλα» και είναι ένα από τα πιο δημοφιλή χρώματα για χρήση από τα παιδιά.

Το ροζ δείχνει ανάγκη για αγάπη και εκτίμηση και προτιμάται από τα κορίτσια

Το πράσινο είναι το χρώμα εκείνων που τους αρέσει να είναι διαφορετικοί και είναι καλλιτεχνικές φύσεις και έξυπνοι.

Το κίτρινο δείχνει επίσης ευφυΐα και ευχάριστη προσωπικότητα.

Μέγεθος σχεδίων

Μικρά σχέδια δείχνουν άγχος, αδυναμία έκφρασης και ντροπαλότητα.

Μεγάλα σχέδια, είναι φυσιολογικά. Ωστόσο, αυτά που ξεφεύγουν των ορίων, ενδέχεται να κρύβουν κάποια συναισθηματικά ζητήματα.

Παιδικό ιχνογράφημα και φιγούρες

Η απουσία άκρων όταν τα παιδιά σχεδιάζουν ανθρώπινες φιγούρες μερικές φορές ερμηνεύεται ως ένδειξη δειλίας, είναι σημάδι μη επιθετικών παιδιών, ενώ το υπερβολικά μεγάλο μέγεθος χεριών θεωρείται ένδειξη επιθετικότητας, ειδικά αν το παιδί ζωγραφίζει τον εαυτό του. Ομοίως, τα μικροσκοπικά πόδια θεωρούνται ως σημάδι ανασφάλειας και αισθήματος μειονεκτικότητας.

Αν το παιδί ζωγραφίζει την οικογένειά του, τότε παίζει σημαντικό ρόλο

η σειρά με την οποία ζωγράφισε τα μέλη της οικογένειας
– πόσο χρόνο αφιέρωσε στο καθένα από αυτά
– σε ποιο σημείο του χαρτιού τα τοποθέτησε
– το μέγεθος των προσώπων και των σωμάτων τους
– η επισήμανση ή η παράλειψη μελών από το πρόσωπο ή το σώμα
– η έκφραση του κάθε προσώπου
– η χρήση χρωμάτων για το κάθε πρόσωπο
– ρούχα / αξεσουάρ

Λεπτομερή, προσεκτικά σχέδια μπορεί να αποκαλύψουν ένα παιδί που αισθάνεται την ανάγκη να προσπαθήσει πολύ.

Η ποιότητα της γραμμής μπορεί επίσης να είναι σημαντική – μια φιγούρα που σχεδιάζεται με ελαφριές, αμφιταλαντευόμενες, σπασμένες γραμμές, αποκαλύπτει ένα διστακτικό, ανασφαλές παιδί που φαίνεται να σκέφτεται πολύ πριν κάνει οτιδήποτε στη ζωή του. Αντίθετα, η τολμηρή, συνεχής, ελεύθερα τραβηγμένη γραμμή εκφράζει αυτοπεποίθηση και αίσθημα ασφάλειας.

 

Πότε υπάρχουν λόγοι ανησυχίας και αξιολόγησης

 

Μερικές φορές τα παιδιά μπορεί να σχεδιάσουν τρομακτικά πράγματα: όπλα, πυρκαγιά, θυμωμένους ανθρώπους, καυγάδες κ.λπ. Δε σημαίνει ότι υπάρχει πάντα κάτι ανησυχητικό, αλλά αν είναι κάτι που επαναλαμβάνεται, μπορείτε να συμβουλευτείτε έναν παιδοψυχολόγο.

Μερικές τέτοιες καταστάσεις, όπου μπορεί να χρειαστεί να συμβουλευτείτε έναν ψυχολόγο είναι όταν το παιδί:

– ζωγραφίζει επανειλημμένα βίαιες εικόνες.
– σχεδιάζει ένα άτομο ή ένα αντικείμενο σημαντικά μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
– σχεδιάζει αποσυνδεδεμένα μέρη του σώματος για ανθρώπινες φιγούρες.
– χρησιμοποιεί πάρα πολλά σκούρα χρώματα και δυσάρεστες εικόνες.

Επομένως τα στάδια και η αξιολόγηση του παιδικού ιχνογραφήματος είναι πολύ σημαντικά, γιατί έτσι μπορούμε όχι μόνο να καταλάβουμε πώς νιώθει ένα παιδί το δεδομένο χρονικό διάστημα, αλλά ακόμα και να εκμαιεύσουμε πληροφορίες για το τι του συμβαίνει στη ζωή του, όπως ενδοοικογενειακή βία, bullying στο σχολείο ή οτιδήποτε άλλο δυσάρεστο ή ευχάριστο.

Ας μην ξεχνάμε ότι άπειρες φορές οι ειδικοί ψυχικής υγείας έχουν χρησιμοποιήσει το παιδικό ιχνογράφημα ως εργαλείο που τελικά έχει αποκαλύψει μέχρι και αποτρόπαια εγκλήματα στα οποία τα παιδιά μπορεί να ήταν μάρτυρες.

Τέλος, πριν βγάλουμε το οποιοδήποτε συμπέρασμα για την παιδική ζωγραφιά, είναι σημαντικό να εξετάσουμε την εικόνα ενός παιδιού στο σύνολό του. Δεν βασιζόμαστε ποτέ σε ένα μεμονωμένο σχέδιο. Είναι πολύ σημαντικό επίσης να ρωτάμε τα παιδιά τι είναι αυτό που ζωγράφισαν κάθε φορά, έτσι ώστε να δούμε και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα και αυτά που βλέπουν και βιώνουν.

Αν θα ήθελες να μάθεις περισσότερα για το τι εκφράζουν οι ζωγραφιές του παιδιού, μπορείς να δεις βιβλία για το παιδικό ιχνογράφημα που εξηγούν αναλυτικά είτε είσαι γονιός είτε ειδικός ψυχικής υγείας, γιατί τα στάδια και η αξιολόγησή του είναι σημαντικά.

Πηγή: novakdjokovicfoundation.org

Σχετικό περιεχόμενο

Βιβλία για το παιδικό ιχνογράφημα

Βιβλία ζωγραφικής για παιδιά

Είδη ζωγραφικής για παιδιά

Δωρεάν μεταφορικά άνω των 50€
Δεν υπάρχουν προϊόντα στο καλάθι!
Συνέχεια Αγορών
0